Oferta na zakup pisma
„Rynek Chemiczny”

Rynek paliw ma dla gospodarki szczególne znaczenie. Jego normalne funkcjonowanie, równowaga między podażą a popytem stanowi podstawowy warunek niezakłóconego przebiegu procesów gospodarczych. Ma także wpływ na gospodarstwa domowe, które są znaczącymi odbiorcami paliw i energii. 

W poszczególnych segmentach rynku paliw (do których zalicza się rynek węgla, ropy naftowej i paliw ciekłych oraz gazu ziemnego) panuje odmienna sytuacja. Różne są też czynniki wpływające na równowagę rynków branżowych.
    Na rynku paliw występowały w dłuższym horyzoncie czasowym następujące tendencje:
● malejąca energochłonność produktu krajowego brutto,
● sektorowe zmiany w zużyciu paliw i energii, które polegały na zmniejszeniu zużycia paliw w przemyśle i w gospodarstwach domowych. Wzrosło natomiast zużycie paliw w transporcie i w usługach,
● pokrywanie w coraz większym stopniu importem krajowego popytu i pogłębiający się ujemny bilans obrotów w handlu zagranicznym paliwami.
    W latach 1995 – 2002 zużycie pierwotnej i finalnej energii wykazywało tendencje malejące, jednakże od 2003 r. obserwuje się wzrost zapotrzebowania. Spadek zużycia wynikał z realizacji programów modernizacyjnych, restrukturyzacj i gospodarki oraz okresowo zmniejszającej się aktywności gospodarczej. Niemały wpływ miały również programy zwiększenia efektywności energetycznej oraz urynkowienie cen energii. Początkowo wystąpił znaczący spadek w pozyskiwaniu energii pierwotnej, po czym nastąpiła stabilizacja lub niewielkie zmniejszenie.
    Największe zmniejszenie energochłonności produktu krajowego brutto w Polsce miało miejsce w latach 90., przy czym od 1992 do 1999 r. nastąpiło ponad dwukrotne obniżenie zużycia paliwa umownego na wytworzenie jednostki PKB. W kolejnych latach energochłonność zmniejszała się w bardziej „łagodny” sposób. W 2000 r. na wytworzenie PKB o wartości 1 mln euro zużyto 0,68 ton paliwa umownego (ekwiwalentnej ropy naftowej), a w 2005 r. 0,59 ton. Energochłonność PKB w Polsce jest znacznie wyższa niż w krajach „starej” Unii, gdzie średni wskaźnik dla UE-15 wynosił w 2005 r. 0,19 ton. 

Pełna wersja artykułu w numerze