|
 Poprawa rentowności producentów benzenu spowodowała w ciągu ostatnich lat wzrost zainteresowania budową nowych instalacji. Do końca bieżącej dekady wystąpi ogólnoświatowy przyrost zdolności o ok. 9 mln t/r., co stanowi niemalże 17% wzrost w porównaniu z 2006 r.
Benzen (C6H6), należący do grupy jednopierścieniowych arenów, w warunkach normalnych jest bezbarwną, lotną i łatwopalną cieczą o charakterystycznym zapachu. Dobrze miesza się z alkoholem i eterem etylowym, acetonem oraz toluenem. Nie miesza się natomiast z wodą. Jest dobrym rozpuszczalnikiem dla żywic, wosków, asfaltu i smoły.
Technologia produkcji
Najważniejszym surowcem do wielkotonażowej produkcji benzenu są ciekłe frakcje ropy naftowej, z których w wyniku katalitycznego reformingu lub krakingu z parą wodną otrzymuje się podstawowe węglowodory aromatyczne BTX (benzen, toluen, ksyleny).
Tradycyjna metoda pozyskiwania benzenu z benzolu koksowniczego znajduje obecnie w skali światowej niewielkie wykorzystanie. Surowy benzol, zawierający do 75% C6H6 jest wstępnie rozdzielany na poszczególne frakcje w układzie dwóch kolumn destylacyjnych, po czym następuje rozdział komponentów BTX na kolumnach rektyfikacyjnych. W grudniu 2006 r. Petrochemia–Blachownia SA zakończyła budowę instalacji do otrzymywania benzenu i toluenu o bardzo wysokiej czystości (99,99%). Nowoczesna instalacja ekstrakcyjnej destylacji w oparciu o technologię GT-BTX® jest drugim tego typu obiektem w Europie i piątym na świecie.
Materiałem wyjściowym do otrzymywania benzenu są przede wszystkim pozyskiwane w rafineriach produkty reformingu oraz benzyna pirolityczna (pygas), powstająca jako produkt uboczny przy otrzymywaniu etylenu i innych olefin w wyniku krakowania benzyny ciężkiej i oleju gazowego.
Procesowi reformingu jest poddawana frakcja ropy naftowej, wrząca w przedziale temperatur 60 – 200°C, która po zmieszaniu z wodorem jest doprowadzana do reaktora pracującego w warunkach zwiększonego ciśnienia (7 – 35 barów) i podwyższonej temperatury (ok. 500°C). W obecności odpowiednich katalizatorów (np. chlorek platyny lub chlorek renu) następuje m.in. aromatyzacja prostych łańcuchów węglowodorowych, prowadząca do powstania BTX.
Zarówno powstały reformat, jak i benzyna pirolityczna są mieszaninami alifatycznych i aromatycznych węglowodorów, których skład jest w dużym stopniu uzależniony od zastosowanych warunków procesu ich otrzymywania. Benzyna pirolityczna zawiera zazwyczaj więcej węglowodorów aromatycznych BTX, charakteryzujących się także wyższą zawartością benzenu. O ile stężenie benzenu w benzynie pirolitycznej przekracza poziom 40% wagowych, to jego zawartość w produktach typowego reformingu (np. proces CCR – continuous catalytic reforming) jest znacznie poniżej 20%. Pełna wersja artykułu w numerze |
