Oferta na zakup pisma
„Rynek Chemiczny”

Wycofanie z użytku w Stanach Zjednoczonych MTBE jako dodatku uszlachetniającego benzynę oraz zastępowanie tego eteru alkoholem etylowym lub ETBE w innych częściach świata, spowodowało w ciągu ostatnich lat sukcesywny spadek zapotrzebowania na eter metylowo-tert-butylowy. Zgodnie z prognozami analityków firmy konsultingowej CMAI, w końcu 2009 r. wystąpi w Europie Zachodniej spadek produkcji MTBE o ok. 1,8 mln ton w porównaniu z poziomem uzyskiwanym na początku bieżącej dekady. 

Eter metylowo-tert-butylowy (MTBE) o nazwie systematycznej 2-metoksy 2-metylopropan jest niskowrzącą (55,3°C), bezbarwną cieczą o charakterystycznym zapachu, mieszającą się do pewnego stopnia z wodą. Należy do związków o podwyższonej w stosunku do izooktanu liczbie oktanowej, która w przypadku MTBE wynosi 110.

Otrzymywanie
Podstawowymi surowcami do produkcji MTBE na skalę techniczną są izobutylen i metanol. Są one poddawane reakcji eteryfikacji w fazie ciekłej w warunkach umiarkowanego ciśnienia (7 - 14 at) i temperatury (35 - 90°C) w obecności kwaśnego wymieniacza jonowego, który pełni funkcję katalizatora. W niższych temperaturach wzrasta stopień konwersji substratów i żywotność katalizatora, jednakże maleje jednocześnie szybkość reakcji.
     Wyjściowym surowcem do produkcji stosowanego metanolu jest przede wszystkim gaz ziemny, podczas gdy izobutylen jest pozyskiwany jako produkt uboczny rafineryjnych procesów. Surowcem do produkcji izobutylenu może być także gaz ziemny lub alkohol tert-butylowy, powstający w dużych ilościach w trakcie przemysłowego otrzymywania tlenku propylenu.
     W wielkotonażowych instalacjach MTBE wykorzystywana jest zazwyczaj technologia izomeryzacji i odwodorowania n-butanu jako źródła izobutylenu. Mając jednak na uwadze wysokie koszty inwestycyjne, większość tego typu instalacji jest zlokalizowana na terenie, gdzie są dostępne wyjściowe surowce po względnie niskiej cenie, np. w Zatoce Meksykańskiej, Arabii Saudyjskiej, Kanadzie i w Malezji.
     W zależności od sposobu otrzymywania frakcji C₄, zawartość izobutylenu waha się w granicach od 20 do 50%, który ze względu na selektywność reakcji eteryfikacji jest praktycznie jedynym węglowodorem prowadzącym do powstania MTBE. Wydzielenie czystego eteru metylowo-tert-butylowego następuje w wyniku azeotropowej destylacji.