|
Problem suchej skóry może dotknąć właściwie każdego, niezależnie od wieku, aktualnego stanu zdrowia czy też ewentualnych stanów patologicznych skóry. Warunki środowiskowe należą do parametrów mogących wpływać na poziom wody w skórze. W okresie zimowym skóra jest narażona w szczególny sposób na wysychanie. Głównym powodem jest mroźne i jednocześnie suche powietrze oraz niska wilgotność powietrza w budynkach mieszkalnych, spowodowana centralnym ogrzewaniem. Prawdopodobieństwo nadmiernego wysuszania epidermy jest znacznie większe u osób cierpiących na różnego rodzaju dermatozy (atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, itd.) oraz u osób w starszym wieku.
 Funkcje wody w skórze
Skóra ludzka, podobnie zresztą jak cały organizm, w większości składa się z wody. Stanowi ona podstawowy składnik płynu międzykomórkowego i cytosolu wypełniającego komórki. W skład skóry właściwej wchodzi ok. 50% wody, pełniącej w tym obszarze m.in. funkcję czynnika strukturalnego, wpływającego na budowę białek fibrylarnych (kolagenu i elastyny). Dlatego też, jej obecność warunkuje prawidłowe właściwości mechaniczne skóry. Woda jest także środowiskiem przemian biochemicznych, jak i wpływa na budowę polisacharydów i kwasów nukleinowych. W całkowicie skeratynizowanych (martwych) warstwach skóry pełni funkcję plastyfikatora i czynnika strukturalnego oraz jest medium, w którym przybiegają reakcje enzymatyczne. Odpowiednia zawartość wody w skórze ma zatem fundamentalne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania tego największego u człowieka organu. Każda zmiana jej zawartości powoduje zachwianie homeostazy. Gdy dochodzi do ciągłego obniżania stężenia wody w skórze, procesy jej odnowy ulegają zaburzeniu.
Pewna część obecnej w skórze wody jest trwale w niej związana. Jest to tzw. woda strukturalna, której stałe stężenie utrzymywane jest przez mukopolisacharydy (skóra właściwa) oraz naturalny czynnik nawilżający NMF (warstwa rogowa naskórka). Pozostała część wody tracona jest codziennie drogą transepidermalną (TEWL). W normalnych warunkach człowiek traci tą drogą ok. 300 cm3 wody na dobę. Transepidermalna utrata wody spowodowana jest gradientem jej stężenia w poszczególnych warstwach skóry (skóra właściwa - 50%, naskórek – 30%, warstwa rogowa – 10%) oraz różnicą stężenia wody w s.c. i otoczeniu (< 1%). Zakłócenie równowagi pomiędzy ilością wody dostarczanej do warstwy rogowej naskórka i ilością odparowującą z jej powierzchni prowadzi do efektu wysuszenia skóry (xerosis). Suche powietrze w okresie zimowym może zatem powodować wzrost TEWL, a tym samym wywoływać niekorzystny wpływ na stan i wygląd skóry.
Pełna wersja artykułu w numerze |
